Die ontwikkeling van 'n plattelandse tak van die ACVV 1900-1996 - du Plessis, Alette Marjorie (Rhodes University, Faculty of Humanities, Department of Social Work, 1997)
Die ACVV is een van die oudste gesinsorgorganisasies in Suid-Afrika en die oudste vrou-welsynsvereniging. Die organisasie is in 1904 gestig, maar dit word bewys dat dit in werklikheid ouer is. Die ontstaan is die gevolg van noodlenigingswerk wat in sovele Kaaplandse dorpe en stede aangepak is deur die Afrikaanse vroue om sover moontlik die smarte van die Anglo-Boere-oorlog te verlig. Dit was veral in die jare 1900 en 1902 toe plaaslike komitees in verskeie dorpe gestig is om eetware, klere en leesstof aan die krygsgevangenes in die kamp te stuur en later aan die vroue in konsentrasiekampe. Hieruit kan afgelei word dat die organisasie ontstaan het met oorlewing as oogmerk. Toe die oorlog verby is, het die begeerte posgevat om van hierdie komitees iets blywends te maak. Lambrechts en Theron (1959:31) bepaal dat daar drie tydperke onderskei word by die nagaan van die werksaamhede van die ACVV. In die bestudering van die plaaslike omstandighede word die stelling as waar bewys, maar word die tydperke aangepas om die situasie in 'n wyer spektrum waar te neem. Die eerste tydperk word hoofsaaklik gekenmerk deur die groei van die vereniging en die reelings wat getref is vir die doeltreffende organisasie van die werk wat verrig is deur vrywillige werkers. Die tweede tydperk val saam met 'n algehele nuwe benadering teenoor welsynswerk wat gevloei het uit die vermeerderde kennis en studie van Sosiale Wetenskappe en die vraagstuk van verarming in Suid-Afrika na die jare van droogte en depressie. 'n Derde tydperk is geëidentifiseer waarin die land tred gehou het met die wereldtendens waarin die staat 'n groter aandeel in welsynsdienste begin neem het. 'n Toenemende toepassing van die beleid van staatshulp aan partikuliere organisasies is 'n erkenning van staatsweë dat daar bepaalde take is wat beter deur hierdie organisasies vervul kan word. Dit het ACW-takke in staat gestel om maatskaplike werkers aan te stel in gesubsidieerde poste. Die ACVV se dienste het gedurig ontwikkeling getoon en het noodleniging, gesinsorgdienste, groepdienste en residensiële sorg ingesluit. Dienste het sekondêr ontwikkel en baie klem is op bejaardesorg geplaas wat onder andere die oprigting en bestuur van tehuise en dienssentrums tot gevolg gehad het. Gesinsorgwerk vorm die eintlike kern van die werksaamhede van die ACVV, want al sy ondernemings het ten doel die bevordering van 'n gesonde gesinslewe. Dienste van die vereniging aan die individuele gesinslid het steeds ten doel om beter by sy gesin, en gevolglik ook beter by die samelewing aan te pas. 'n Duidelike ontwikkeling word beskryf wat vanaf 1990 tot 'n punt van verdere veranderinge gedryf word deur omstandighede buite die ACVV. Die belangrikste hiervan is 'n dramatiese verandering in regeringsbeleid waarby die ACVV moes aansluit. Dit het wesentlike aanpassings meegebring op die gebied van werksarea en die kliêntesisteem, aangesien die ACVV in die verlede hoofsaaklik in die behoeftes van die blanke kultuurgroep voorsien het. Later het subsidievereistes die vereniging verhoed om buite hierdie beperkings te werk. Die aanpassings het egter nie tot gevolg gehad dat die vereniging doelstellings, waardes en norme moes laat vaar nie. Verskeie rolspelers is betrokke by praktiese en basiese dienslewering tot besluitneming op die hoogste vlak. Die ACVV se struktuur het grootliks dieselfde gebly met die Kongres as hoogste gesag. Die dienste van die Hoofbestuur het sodanig uitgebrei dat dit leiding kon bied aan takke op grondvlak. Dit is deurgaans duidelik dat die vrywillige werker binne die organisasie die kern en basis vorm waarop die vereniging voortbestaan. Die ACVV sal in die toekoms steeds In rol het om te vervul in 'n veranderde omgewing wat uitdagings bied vir dienslewering en waar uitgebreide behoeftes ten opsigte van maatskaplike ontwikkeling bestaan
Keywords: Afrikaanse Christelike Vrouevereniging -- History; Charities -- South Africa -- Eastern Cape -- Cradock -- History; Afrikaners -- South Africa -- Eastern Cape -- Cradock -- Charities -- History